Kıdem Tazminatı Avukatı Ankara

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu ile amaçlanan, hakkında bu yönde karar verilen sanığın, cezası infaz edilmeksizin ıslah olmasıdır. Ayrıca sanık hükümlü statüsü içinde değerlendirilmeyerek, sanığa adeta bir şans verilmektedir. Yine hapis cezasının hükümlü üzerindeki olumsuz etkileri engellenmekte ve hükümlü iş ve aile çevresinden koparılmamaktadır.

CMK’nın 231/5. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmaması şeklinde tanımlanmaktadır.

Ancak bunun için Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması şartlarının somut olay üzerinde gerçekleşmiş olması gerekir. Peki bu şartlar nelerdir?

CMK’nın 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için

1- sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası olması,

2- sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

3- mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

4- suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gereklidir.
NOT: Manevi zarar ise uğranılan zarar kavramı içinde değerlendirilmemelidir.

Somut olayda herhangi bir zarar ortaya çıkmamışsa, bu koşul gerçekleştirilmeksizin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği hususunun mahkeme tarafından hiçbir isteme bağlı tutulmaksızın re’sen araştırılması gereklidir. Uygulanmadığı takdirde niye uygulanmadığı hususu ise gerekçeli kararda detaylı olarak yazılmalıdır.

5- Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için
sanığın bunu kabul etmesi gereklidir.

Bazı suçlar açısından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemeyeceğine dair özel kanunlarda düzenlemeler vardır. Aşağıdaki hallerde sanık hakkında HAGB kararı verilemez:

  • Karşılıksız çek keşide etme suçu (5491 sayılı Çek Kanunu md.5/10),
  • 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kanunu md. 63/2 gereği, bu kanun kapsamındaki disiplin suçlarının ceza miktarı ne olursa olsun hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Ancak, disiplin suçu 26.02.2008 tarihinden önce işlenmişse hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri uygulanabilir.
  • Anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar (CMK md.231/14)
  • İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu,
  • Disiplin veya tazyik hapsi gerektiren fiiller (Örneğin, taahhüdü ihlal veya nafaka borcunun ödenmemesi suçu nedeniyle hükmedilen tazyik hapsi; duruşma disiplinine aykırılık nedeniyle hakim tarafından hükmedilen disiplin hapsi)

DİKKAT: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar bakımından 6352 sayılı Kanun m.105/2-b maddesi ile yapılan değişiklikle birlikte HAGB hükümleri uygulanabilmektedir. Örneğin, propaganda, örgüte yardım etme suçu vs. gibi suçları işleyenler diğer şartlar varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumundan faydalanabilirler.

HAGB KARARINA KARŞI KANUN YOLU:

cmk 231/12 uyarınca, Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bir hüküm olmadığından, bu kararla ilgili olarak istinaf ya da temyiz kanun yollarına değil, itiraza başvurmak mümkündür. Hükmün yalnızca şekil açısından doğru kurulup kurulmadığı
incelenir.Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı, kararın duruşmada öğrenilmesinden veya tebliğ edilmesinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir.Kararı veren mahkeme hangisi ise o mahkemeye dilekçe verilerek HAGB kararına itiraz edilebilir. Kararı veren mahkeme itirazı önce kendisi değerlendirir ve itiraz üzerine yapacağı inceleme ile kendi verdiği kararı düzeltebilir. Hagb kararı veren mahkeme, kararına yapılan itirazı yerinde görmezse itiraz dilekçesini itirazı incelemeye yetkili mahkemeye gönderir. İtirazı incelemeye yetkili mahkeme bir üst mahkemedir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararına İtiraz dilekçesi örneği için “dilekçeler” kısmına bakabilirsiniz.

SONUÇ OLARAK:

  • Sanık denetim süresi içinde kasten bir suç işlemez ve yargıcın belirlediği diğer yükümlülüklere uygun hareket ederse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir. Dava düştükten sonra yargılanan kişi davadan önceki hukuki durumuna geri döner.
  • Sanık, denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işler veya hakimin belirlediği yükümlülüklere aykırı hareket ederse açıklanması geri bırakılan hüküm mahkeme tarafından açıklanır.

Leave A Comment

All fields marked with an asterisk (*) are required