Trafik Kazalarında Tazminat

Ülkemizde trafikle ilgili sorunların azımsanmayacak derecede yoğunluğu ve trafik kazası sonucu oluşan zararların tazmini amacıyla bu konuyu düzenleyen hükümler getirilmiştir.

Karayolları trafik kanununa göre, bir motorlu aracın neden olduğu zarardan sorumlu şahıs, motorlu aracın işletenidir. Bu çerçevede KTK’ nın 85. Maddesinin ilk üç fıkrasında işletenin sorumluluğu kurumu düzenlenmiştir. 2918 sayılı Kanunda 4199 sayılı Kanunla getirilen değişiklik sonunda motorlu araç işletenlerin yanında bu işletenin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu hükmü getirilmiştir. Bu çerçevede Karayolları Trafik Kanunu’nun “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” başlığını taşıyan 85. maddesinde kural olarak sebep sorumluluğu, istisna olarak da kusur sorumluluğu ilkelerine yer vermiştir; gerçekten, KTK. 85 de zarar aracın işletilmesinden doğmuşsa tehlike sorumluluğu, işletilme halinde olmayan bir aracın sebep olduğu bir trafik kazasından doğmuşsa, yerine göre olağan sebep sorumluluğu veya kusur sorumluluğu; zarar kazadan sonra yapılan yardım faaliyetinden doğmuşsa, bu halde de olağan sebep sorumluluğu kabul edilmiştir.

Tehlike sorumluluğu kişilerin mal, hayat veya sağlıkları bakımından zarara neden olabilecek bulunulması dolayısıyla kusur aranmayan bir sorumluluk türü olarak kabul edilen bir sorumluluk türü olarak karşımıza çıkmaktadır.

İşte bütün bu bahsedilen sorumluluk türleri içerisinde, karayollarında motorlu araç işletilmesinin başkaları için oluşturduğu risk ve bu kazaların topluma verdiği zararlar göze alındığında motorlu araç işletenin sorumluluğunun kusura dayanmayan bir tehlike sorumluluğu olarak kabulü gerekli olmaktadır.

“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

Madde metninin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere burada kusursuz sorumluluğun bir hali olan tehlike sorumluluğu söz konusudur. Zira aracın işletilmesinin bir zarara neden olması sorumluluğun gerçekleşmesi için yeterlidir; işletenin kusurlu olup olmaması veya zararın yardımcı bir kişinin davranışından ya da araçtaki bir bozukluktan kaynaklanmış olması önemli değildir.

HATIR TAŞIMASI İSTİSNASI:

2918 sayılı kanunun 87. maddesiyle de 85. maddeye bir istisna getirilmiştir.

Maddeye göre:“ Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir.” Yani, hatır taşımacılığında, işletenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk değil, kusur sorumluluğudur.

Trafik Kazalarında Sorumluluğun Doğması İçin;

  • İşletilme halindeki bir motorlu aracın varlığı
  • Bir zararın varlığı
  • İlliyet Bağı
  • Sorumlu tutulmak istenen şahsın zarara sebep olan aracın işleteni veya teşebbüs sahibi olması gerekmektedir.

Karayolları Trafik Kanunu’na göre sorumluluğun dayanağını kısaca açıkladıktan sonra trafik kazası sonrası neler yapılacağına değinmek yerinde olacaktır.

Sorumluluk sigortaları kapsamında değerlendirilen trafik sigortası, aracınızın trafiğe çıkabilmesi için zorunludur. Bir hasar durumunda, üçüncü şahıslara verdiğiniz maddi ve bedeni zararları karşılamak için kullanılır. Söz konusu hasarları sigorta şirketinizin tazmin etmesi için yapmanız gereken tek şey talebinizi bazı evraklar eşiliğinde bildirmenizdir. Peki Sigorta Şirketinize başvururken hangi evraklar gerekir?

Maddi Zarar Tazminatı İçin Gerekli Belgeler

  • Poliçe örneği
  • Trafik kazası tespit tutanağı
  • Hasara ait fotoğraflar
  • İfade ya da görgü tanığı tutanakları
  • Sürücülerin ehliyet ve ruhsat fotokopileri
  • Kazayla ilgili diğer belgeler
  • Gerek görülmesi durumunda eksper ve alkol raporu

Bedeni Hasarlarda Gerekli Evraklar

Yaralanma Durumunda Tazminat Almak İçin Gerekli Belgeler

  • Trafik kazası tespit tutanağı
  • Yaralının taburcu edildiğini gösteren hastane raporu
  • Reçete
  • Fatura, makbuz vb tedavi gider belgeleri

Sakatlanma Durumunda Tazminat Almak İçin Gerekli Belgeler

  • Trafik kazası tespit tutanağı
  • Tam donanımlı bir hastaneden alınan ve sakatlığın durumunu gösteren rapor
  • Sakat kalan kişinin gelir durumunu gösteren belge
  • Olay mahkemeye intikal ettiyse mahkeme kararı
  • Kazayla ilgili diğer belgeler

Vefat Halinde Tazminat İçin Gerekli Belgeler

  • Trafik kazası tespit tutanağı
  • Ölüm muayene raporu
  • Aile nüfus kayıt örneği
  • Veraset ilamı
  • Vefat eden kişinin gelir durumunu gösteren belge
  • SGK geliri bağlanmış ise gelirin peşin değerini gösteren belge
  • Kazayla ilgili diğer belgeler

Ancak unutmamak gerekir ki Sigorta Şirketi ve resmi makamlar, ek bilgi ve belge talebinde bulunma hakkına sahiptir. Her üç durumda da mutlaka sunulması gereken belge, trafik kazası tespit tutanağıdır.

Trafik kazası sonucunda, maddi zararın karşılanmasının yanı sıra yaralanma, sakatlık ve vefat gibi durumlarda da tazminat ödenir. Kazada bir veya birden fazla araç ve kamusal ya da diğer maddi varlıklar zarar görürse, bir araç için ödenecek tazminat tutarı “araç başına” olarak belirlenen miktarı geçemez; poliçede “kaza başına” belirlenen teminat limiti, kazada zarar gören diğer maddi varlıklar arasında – ayrım yapılmaksızın – oransal olarak dağıtılır.

SÜRE:

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların giderilmesine ilişkin istemler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği günden başlayarak 2 yıl ve her halde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zaman aşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir eylemden doğar ve ceza kanunu bu eylem için daha uzun bir zaman aşımı süresini öngörmüş bulunursa, bu süre maddi tazminat istemleri için de geçerlidir.

Buna göre, trafik kazasında mağdur olan taraf, bu sürelerin dışında lehine olan ve Türk Ceza Kanunu’nda yer alan sürelere göre; ölümlü trafik kazalarında geriye yönelik ve sonrası için 15 yıllık bir süreden, yaralanmalı trafik kazalarında ise geriye dönük ve sonrası için 8 yıllık süreden faydalanabilir.

ÖDEME:

Yukarıda saydığımız belgelerin sigorta şirketine iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde, trafik sigortası tazminatı hak sahibine ödenir.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU:

Sigorta şirketiyle anlaşmazlık yaşıyorsanız, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmalısınız.

Sigorta Tahkim Komisyonu, trafik kazası sonucu tazminat talebinde bulunacak kişilerin başvurması gereken en etkili mercilerden birisidir. Bu komisyona başvurmak, mahkeme sürecinden çok daha kısa bir sürede işlemlerin sonuçlanmasını sağlayacağından kanaatimce en sağlıklı yoldur. İlk adımda başvurular ön incelenmeye alınır. İncelemelerin 15 gün içinde tamamlanmasının ardından hazırlanan rapor, bağımsız sigorta hakemlerine iletilir. Sigorta hakemi, en fazla 4 ay içinde raporu inceleyerek taraflara kararını bildirir. Kararı uygun bulmayan bir taraf olması durumunda, komisyona itiraz edilir. İtiraz en geç 2 ay içerisinde hakem heyeti tarafından yeniden değerlendirilerek karara bağlanır. Bu şekilde yıllarca süren mahkeme süreçleri yerine, en fazla 6 ay gibi kısa bir sürede karar verilmiş olur. Süreç komisyonda da çözüme ulaşmazsa, mahkemeye başvurularak dava açılabilir.

Dava sürecinde önemli olan nokta bilirkişi raporudur. Taraflardan birinin kusura ilişkin itirazının olması halinde bilirkişi raporu alınarak kusur tespiti yapılır. Tazminat oranı da kusur oranına ilişkin olarak belirlenir.

GÜVENCE HESABI:

Trafik kazasında kusurlu olan araç zorunlu trafik sigortasına sahip değilse, maddi cezaların yanı sıra araç sahibi, kusurlu olmayan tarafın ölüm veya sakat kalma gibi bedensel zararlarını bireysel olarak ödemekle yükümlüdür. Eğer araç sahibi hasarınızı tazmin etmiyorsa, devletin açtığı Güvence Hesabı’ndan tazminat talep edebilirsiniz. Bu hesap, zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların yaptıkları kazaların yanı sıra, kazayı yapan aracın tespit edilemediği durumlarda, zarar gören araç sahiplerini korumak için açılmıştır.

Güvence Hesabı, maddi hasarlarda tazminat ödenmesi yapmaz, bedensel zararların karşılanmasına yönelik hizmet verir. Yaralanma, sakatlık ve ölüm durumunda, trafik sigortasında olduğu gibi tazminat öder. Güvence Hesabı’na yapılan başvurunun uygun bulunması durumunda sağlanacak tazminat, Hazine Müsteşarlığı’nın belirlediği trafik sigortası teminat limitleri ile sınırlıdır.

Son olarak diğer trafik sigortalarına kısaca değinmek gerekirse;

Kasko Sigortası: Trafikte bulunan taşıtları belirli hallerde ya da belirli hallere karşı koruyan ihtiyari sigorta teminatıdır.

Ferdi Kaza Sigortası (Ferdi Kaza Koltuk Sigortası): Ölüm, yaralanma ve tedavi teminatlarını kapsayan, şehirlerarası veya uluslararası yolculuklarda ortaya çıkabilecek kaza hallerinde araç içerisinde bulunan kişileri kapsayan sigorta poliçelerinden doğmaktadır.

Leave A Comment

All fields marked with an asterisk (*) are required